Šta je sve uništeno u nedavnoj paljevini istorijske građe smeštene u zgradi Predsedništva BiH

Posted on February 18, 2014 by

0



DOKUMENTACIJA pod nazivom „Proces Gavrilu Principu i drugovima“, koja je restitucijom preuzeta od Ratnog arhiva iz Beča, nije stradala u požaru, koji su izazvali demonstranti na protestima 7. februara, u napadu na zgradu Predsedništva BiH u Sarajevu.

To što ova građa nije završila u plamenu posebno je važno zbog istraživanja početka Prvog svetskog rata i okolnost oko atentata pripadnika Mlade Bosne na prestolonaslednika Franca Ferdinanda, događaja koji još izaziva političke i istorijske kontroverze, posebno u godini kada se obeležava njegova stogodišnjica.

ARHIV-BIH

Arhiv  BiH nakon gašenja vatre

 

„Novosti“ su prve u prilici da objave listu uništene ili delimično oštećene arhivske građe koja je bila smeštena u podrumskim prostorijama Predsedništva BiH, u glavnoj sarajevskoj ulici. Kutije sa arhivskim spisima nestale su ili u plamenu ili ih je oštetila voda, kojom je vatra gašena.

Najveća oštećenja identifikovana su u Depou 1, prostorija A.
Ovde su se nalazili dokumenti preuzeti od Upravnog arhiva iz Beča, i odnose se na:
-Ministarstvo poljoprivrede (1918),
-Austrijsko ministarstvo za vere i nastavu (1893-1918),
-Ministarstvo unutrašnjih poslova (1880-1920),
-Ministarstvo pravosuđa (1880-1917)
– Ministarstvo za javne radove (1908).

–  Saobraćajni arhiv iz Beča, šest paketa dokumenata koji se odnose  na „Bosanske železnice“ iz perioda od 1888. do 1895. godine, kao i niz dokumenata iz bečkog Ratnog arhiva;

– Vatrena stihija u pepeo je pretvorila dokumentaciju koja se odnosi na događaje iz perioda Drugog svetskog rata. U nepovrat je otišla i vredna građa iz perioda Nezavisne Države Hrvatske (NDH);

–  Stradalo je 50 kutija u kojima je bila pohranjena dokumentacija Poglavnikovog povereništva od 1941. do 1942. godine, pa 70 kutija sa papirima Velike župe Vrhbosanske od 1941. do 1945. i 12 kutija u kojima su čuvani spisi Ureda ustaškog stana iz 1941. godine.

– Plamen je progutao oko 15.300 dokumenata adresiranih na Dom za ljudska prava, koje je arhivirao Ustavni sud BiH.

– Iz prvog depoa, u prostoriji B uništeno je 30 kutija u kojima se nalazila zbirka otkupa i poklona i dokumentacija vezana za rad i ličnosti Zemaljske vlade BiH sa početka 20. veka. Iz prostorije C ovog depoa, ponajviše od vatrogasnih šmrkova, oštećena je dokumentacija koja se odnosi na Zemaljsku komisiju za utvrđivanje zločina okupatora i njihovih pomagača (1944-1947), za ratnu štetu tadašnje Narodne Republike BiH (1945-1950), a voda je natopila i dokumente Vrhovnog šerijatskog suda za BiH (1879-1946) i Šerijatske sudačke škole. Štetu su pretrpeli i papiri sa sudskih procesi komunistima u BiH.

Nakon požara u kojem je stradala obimna i neprocenjive vrednosti istorijska građa Arhivu BiH su u pomoć pritekle srodne organizacije iz eks Jugoslavije. – Među prvima javile su nam se kolege iz Beograda. Pomoć su ponudili iz Arhiva Jugoslavije i Arhiva Srbije, zatim iz Državnog arhiva Hrvatske, pa iz Ljubljane i Skoplja. Češka ambasada u Sarajevu organizovala je posetu iskusnih arhivara iz Praga, a finansijski će pomoći i Vlada Češke – kaže za „Novosti“ Duško Vržina, zamenik direktora Arhiva BiH.

Večernje Novosti, 17. 02.2014.

Posted in: Uncategorized